چرخ طعمی قهوه چیست؟ (GPS زبان شما)

چرخ طعمی توسط انجمن قهوه تخصصی (SCA) طراحی شده تا همه در دنیا یک زبان مشترک برای توصیف قهوه داشته باشند. این چرخ مثل یک دایره بزرگ است که از مرکز به بیرون خوانده می‌شود:

  1. حلقه مرکزی (کلیات): طعم‌های پایه مثل میوه‌ای، گلی، شیرین، آجیلی، ادویه‌ای.
  2. حلقه میانی (جزئیات): مثلاً اگر "میوه‌ای" را انتخاب کردید، حالا باید بگویید چه نوع میوه‌ای؟ مرکبات؟ توت‌ها؟ یا میوه خشک؟
  3. حلقه بیرونی (دقیق‌ترین حالت): اگر "مرکبات" بود، دقیقاً کدام؟ لیمو، پرتقال یا گریپ‌فروت؟

وقتی ما در کالدونه می‌گوییم قهوه میکس رویال طعم "گلی" دارد، یعنی مسیر را اینطور طی کرده‌ایم: گلی -> سیاه -> یاس.


چگونه مثل یک حرفه‌ای قهوه را بچشیم؟ (تکنیک ۳ مرحله‌ای)

برای اینکه از چرخ طعمی استفاده کنید، باید یاد بگیرید چطور قهوه را درست بنوشید. باریستاها به این کار «کاپینگ» (Cupping) می‌گویند.


مرحله ۱: بویایی (Aroma)

قبل از نوشیدن، بینی خود را به فنجان نزدیک کنید. دستتان را روی فنجان بگذارید تا عطر جمع شود. چه بویی می‌آید؟

  • بوی خاک و چوب؟ (معمولاً در قهوه‌های روبوستا یا سوماترا)
  • بوی کارامل و نان برشته؟ (معمولاً در قهوه‌های کلمبیا و برزیل)
  • بوی گل و عطر زنانه؟ (مخصوص قهوه‌های اتیوپی)


مرحله ۲: هورت کشیدن (Slurping)

بله، درست خواندید! اینجا بی‌ادبی نیست. برای چشیدن قهوه باید آن را با صدای بلند و شدت زیاد هورت بکشید. چرا؟ این کار باعث می‌شود قهوه به قطرات ریز تبدیل شده (اسپری شود) و به تمام سطح زبان و سقف دهان شما بپاشد. همزمان هوا را وارد دهان می‌کند که باعث آزاد شدن عطرها به سمت بینی (Retro-nasal) می‌شود.

مرحله ۳: تفکر و تطبیق

حالا که قهوه در دهانتان است، به چرخ طعمی نگاه کنید.

  • اول یک طعم کلی انتخاب کنید: "این قهوه ترش و میوه‌ای است."
  • بعد دقیق‌تر شوید: "شبیه لیمو است یا توت؟"
  • اگر تلخ و سنگین است: "شبیه شکلات تلخ است یا گردو؟"


رمزگشایی محصولات کالدونه با چرخ طعمی

حالا بیایید تمرین کنیم. بر اساس چرخ طعمی، محصولات ما در کجای این نقشه قرار می‌گیرند؟

  1. ناحیه میوه‌ای و گلی (Fruity / Floral): این بخش مخصوص قهوه‌های تخصصی و عربیکای خالص است.
    • محصول: میکس رویال.
    • نت‌ها: یاس، لیمو، چای سیاه.
  2. ناحیه شکلاتی، آجیلی و کاراملی (Nutty / Cocoa / Sweet): این محبوب‌ترین بخش برای ما ایرانی‌هاست. طعم کلاسیک قهوه.
    • محصول: میکس کافی بریک.
    • نت‌ها: فندق، شکلات شیری، بیسکوییت.
  3. ناحیه ادویه‌ای و خاکی (Spicy / Earthy): طعم‌های سنگین و قوی که معمولاً از روبوستا می‌آیند.
    • محصول: میکس سوپر کرما.
    • نت‌ها: چوب سدر، فلفل سیاه، شکلات تلخ (Dark Chocolate).

تمرین خانگی: حس چشایی خود را تقویت کنید

لازم نیست حتماً قهوه بنوشید تا تمرین کنید. دفعه بعد که میوه می‌خورید، بو و طعم آن را با دقت به خاطر بسپارید. وقتی شکلات می‌خورید، به تفاوت شکلات شیری و تلخ دقت کنید. حافظه چشایی شما، کتابخانه شماست.

و مهم‌تر از همه: برای پیدا کردن این نت‌ها، قهوه شما باید تازه باشد. در قهوه کهنه، تمام این نت‌های رنگارنگ محو می‌شوند و فقط یک رنگ خاکستری (تلخی) باقی می‌ماند. با قهوه‌های تازه رست کالدونه، ماجراجویی طعمی خود را شروع کنید. چه طعمی را امروز کشف خواهید کرد؟